„Blok 10” – pierwszy film wykorzystujący cyfrową rekonstrukcję Auschwitz
Film fabularny „Blok 10” jako pierwsza produkcja wykorzystał zasoby projektu „Picture from Auschwitz” – certyfikowanej wirtualnej lokacji filmowej przedstawiającej teren byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Światowa premiera filmu odbyła się 3 lipca 2026 roku podczas Festiwalu Filmowego w Monachium.
Światowa premiera filmu „Blok 10”
„Blok 10” został wyreżyserowany przez Marcusa O. Rosenmüllera na podstawie scenariusza dr Alice Brauner. Jak poinformowało Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, jest to pierwszy film fabularny, w którym zastosowano cyfrowe zasoby przygotowane w ramach projektu „Picture from Auschwitz”.
Produkcja opowiada o kobietach więzionych w bloku 10 na terenie Auschwitz I. To właśnie tam niemieccy lekarze SS przeprowadzali na więźniarkach zbrodnicze eksperymenty medyczne, w tym doświadczenia dotyczące sterylizacji.
Ważnymi postaciami przedstawionej historii są niemiecki lekarz SS Carl Clauberg oraz żydowski więzień i lekarz Maximilian Samuel. Clauberg prowadził eksperymenty sterylizacyjne na więźniarkach, natomiast Samuel został zmuszony do uczestniczenia w działaniach personelu medycznego SS pod groźbą zamordowania swojej córki.
Scenariusz powstał na podstawie dokumentów historycznych i relacji świadków. Film koncentruje się nie tylko na działalności niemieckich lekarzy, lecz przede wszystkim na cierpieniu kobiet, odczłowieczeniu ofiar oraz próbach zachowania godności w warunkach terroru.
Czym jest „Picture from Auschwitz”?
„Picture from Auschwitz” to projekt tworzący certyfikowane cyfrowe odwzorowanie historycznej przestrzeni Auschwitz. Pierwszy etap obejmuje teren byłego obozu Auschwitz I, odtworzony w skali 1:1 przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii dokumentacji przestrzennej, w tym skanowania laserowego i fotografii wysokiej rozdzielczości.
Cyfrowy model ma umożliwiać filmowcom przygotowywanie realistycznych scen bez prowadzenia zdjęć fabularnych na terenie Miejsca Pamięci. Ograniczenia dotyczące produkcji filmowych wynikają z konieczności ochrony autentycznej przestrzeni, zabytkowych obiektów i pozostałości poobozowych, a także zachowania odpowiedniego charakteru miejsca.
Wirtualna lokacja może zostać wykorzystana między innymi w postprodukcji, podczas realizacji scen z użyciem ekranów LED, technologii green screen oraz jako szczegółowy materiał referencyjny przy budowie fizycznych dekoracji.
Historyczna dokładność, nie tylko filmowa scenografia
Cyfrowa rekonstrukcja nie jest ogólnodostępnym modelem, który można dowolnie wykorzystać w każdej produkcji. Uzyskanie licencji wymaga przedstawienia projektu i scenariusza do oceny Muzeum Auschwitz. Twórcy muszą również współpracować z historykami oraz uwzględnić zgłoszone przez nich uwagi.
Takie zasady mają ograniczać ryzyko przedstawiania nieprawdziwych lub uproszczonych obrazów historii. Auschwitz nie może być traktowane jedynie jako efektowna sceneria dla fikcyjnej opowieści. Projekt ma wspierać produkcje oparte na dokumentach, świadectwach i rzetelnej wiedzy historycznej, przygotowywane z poszanowaniem pamięci ofiar.
Przy pracy nad „Blokiem 10” filmowcy otrzymali dostęp nie tylko do cyfrowego modelu, ale również do dokumentów historycznych i konsultacji specjalistów Muzeum. Możliwe było także wykonanie szczegółowej dokumentacji wnętrza autentycznego budynku bloku 10.
Na potrzeby filmu przygotowano replikę wnętrz, którą następnie połączono z cyfrowo odtworzoną przestrzenią zewnętrzną.
Cyfrowa rekonstrukcja dopasowana do konkretnego okresu
Przygotowanie wirtualnej przestrzeni nie ograniczało się do odwzorowania obecnego wyglądu Miejsca Pamięci. Poszczególne elementy musiały zostać dostosowane do okresu historycznego przedstawianego w filmie.
Specjaliści konsultowali z historykami nawet pozornie niewielkie szczegóły, takie jak wielkość drzew, położenie cieni czy obecność określonych elementów krajobrazu. Obiekty, których nie było jeszcze w czasie przedstawianych wydarzeń, usuwano z cyfrowego otoczenia.
Dzięki temu twórcy mogli pokazać historyczną przestrzeń w sposób znacznie dokładniejszy niż w przypadku dekoracji budowanych wyłącznie na podstawie współczesnych fotografii lub ogólnych materiałów archiwalnych.
Technologia w służbie pamięci
„Picture from Auschwitz” ma znaczenie wykraczające poza realizację pojedynczego filmu. Projekt tworzy zabezpieczoną i szczegółową dokumentację miejsca, która w przyszłości będzie mogła zostać wykorzystana również przez kolejne generacje technologii.
Cyfrowe odwzorowanie może pomagać twórcom w odpowiedzialnym opowiadaniu historii, a jednocześnie chronić autentyczną przestrzeń Miejsca Pamięci przed ingerencją dużych ekip filmowych.
Opłaty związane z licencjonowaniem zasobów projektu mają wspierać działalność Miejsca Pamięci i Fundacji Auschwitz-Birkenau.
Pierwsza część przedsięwzięcia obejmuje Auschwitz I. W kolejnych etapach planowane jest również przygotowanie cyfrowego odwzorowania terenu Auschwitz II-Birkenau.
Reakcje po premierze filmu
W monachijskiej premierze uczestniczyła między innymi Eva Umlauf, Ocalała z Auschwitz. Po projekcji zwróciła uwagę na realistyczny charakter filmu oraz na znaczenie docierania z wiedzą o zbrodniach popełnionych w obozie do szerokiej publiczności.
Reżyser Marcus O. Rosenmüller określił realizację filmu jako jedno z największych wyzwań w swojej karierze. Twórcy podkreślają, że ich celem było pokazanie nieludzkich wydarzeń z szacunkiem dla ofiar i bez przekształcania ich cierpienia w zwykły element filmowego widowiska.
Niemiecka premiera kinowa filmu „Blok 10” planowana jest na listopad 2026 roku.
Auschwitz w filmie i edukacji historycznej
Filmy historyczne mogą zachęcać do dalszego poznawania losów ofiar niemieckich nazistowskich obozów, nie zastępują jednak pracy z dokumentami, świadectwami ani wizyty w autentycznym Miejscu Pamięci.
Osoby zainteresowane sposobem przedstawiania Zagłady w kinie mogą również przeczytać nasz artykuł o filmach o Holokauście, które warto zobaczyć.
Podczas pobytu w Krakowie możliwe jest także zaplanowanie wycieczki do Auschwitz-Birkenau z przewodnikiem. Zwiedzanie z edukatorem pozwala poznać historię miejsca w oparciu o zachowane obiekty, dokumenty, wystawy oraz relacje więźniów.
Wstecz