Najsłynniejsza Legenda Krakow - Ciekawostki o Smoku Wawelskim

26 maja 2021

Poznaj Smoka Wawelskiego! Odkryj najbardziej ikoniczną legendę Krakowa, ziewającą ogniem statuę, Smoczą Jamę i opowieści, które ukształtowały mityczną przeszłość miasta.
Najsłynniejsza Legenda Krakow - Ciekawostki o Smoku Wawelskim
26 maja 2021

Historia Smoka Wawelskiego – legendarny potwór Krakowa

Wizyta w krakowskim sklepie z pamiątkami to niemal gwarancja spotkania ze smokiem – na magnesach, figurkach, maskotkach, kulach śnieżnych i w dziesiątkach innych form. Smok Wawelski to jeden z najważniejszych symboli Krakowa. Skąd jednak wzięła się jego popularność? I jak ta postać tak głęboko zakorzeniła się w historii miasta? Wszystko zaczęło się od pewnej starej opowieści...

Najbardziej znana wersja legendy

Według najbardziej rozpowszechnionej wersji legendy, za panowania króla Kraka pod Wawelem zamieszkał groźny smok. Nie był to sympatyczny stwór znany z pamiątek – palił wioski, pożerał owce, a czasem porywał niewinną pannę.

Zdesperowany król ogłosił, że ten, kto pokona bestię, otrzyma nie tylko złoto i ziemię, ale i rękę jego córki. Przybywali śmiałkowie z różnych stron świata, lecz żaden nie wracał z walki żywy.

Gdy nadzieja w mieście zaczynała gasnąć, na dworze pojawił się sprytny szewc imieniem Skuba. Zaproponował, by zamiast walczyć siłą, użyć podstępu. Plan był prosty: wypchać owczą skórę siarką i zostawić ją przed smoczą jamą. Gdy smok połknął przynętę, siarka zaczęła palić go od środka. W agonii pobiegł do Wisły i wypił tyle wody, że w końcu... wybuchł!

Ta wersja, znana z Kroniki Polskiej Joachima Bielskiego (1597), nie jest najstarszą, ale to właśnie ona zyskała największą popularność.

Siarka w baraniej skórze to stały motyw wielu wersji legendy
Siarka w baraniej skórze to stały motyw wielu wersji legendy

Najstarsze wzmianki o smoku wawelskim

Najstarsza znana pisemna wersja pochodzi z XIII wieku, z kroniki Wincentego Kadłubka. Według niej król Krak (nazywany Gracchem) miał dwóch synów i wysłał ich, by zmierzyli się ze smokiem. Po kilku bezskutecznych próbach walki postanowili użyć podstępu – owcy wypełnionej siarką.

Plan zadziałał, ale historia przybrała mroczny obrót. Młodszy brat, zazdrosny o dziedzictwo tronu, zamordował starszego i skłamał, że zginął on w walce ze smokiem. Prawda w końcu wyszła na jaw, a zdrajca został wygnany.

Kadłubek podaje także, że nazwa „Kraków” pochodzi od krakania kruków żerujących na resztkach smoka – „Krak! Krak!”.

Smocza Jama

Legendarne siedlisko smoka znajduje się pod Wzgórzem Wawelskim – i można je odwiedzić! Smocza Jama dostępna jest przez jedną z baszt zamku i prowadzi turystów w dół po 135 krętych schodach do tajemniczej jaskini. Dla zwiedzających dostępne są trzy komory, choć cały kompleks jest znacznie większy.

W XV wieku jaskinia funkcjonowała jako popularna karczma – bywali w niej również królowie, oczywiście pod przykrywką. Przez wieki była zamykana i otwierana kilkukrotnie, aż wreszcie została zamurowana w czasie prac fortyfikacyjnych. Dopiero współcześnie została ponownie udostępniona turystom.

Smocza Jama była kiedyś miejscem rozrywki dla mieszkańców i przyjezdnych. Mówi się, że bywali tam nawet królowie!
Smocza Jama była kiedyś miejscem rozrywki dla mieszkańców i przyjezdnych. Mówi się, że bywali tam nawet królowie!

Smok, który nadal zieje ogniem

Przy wejściu do jaskini stoi rzeźba z brązu autorstwa Bronisława Chromego. Ale to nie jest zwykły pomnik – smok zieje ogniem co trzy minuty! Co ciekawe, w 2005 roku wprowadzono dodatkową możliwość: wyjątkowo niecierpliwi turyści mogli wysłać SMS-a, by przyspieszyć pojawienie się płomienia. System ten działał jednak tylko przez jakiś czas.

📍 Mało kto wie, że druga zapomniana figura smoka znajduje się w Nowej Hucie, ukryta na prywatnej posesji przy ulicy Kornela Makuszyńskiego.

Kości smoka nad wejściem do katedry

Spójrz w górę przy wschodnim wejściu do Katedry Wawelskiej, a zauważysz masywne kości zawieszone na łańcuchach. Przez wieki uważano je za szczątki smoka. Dziś wiadomo, że to kości prehistorycznych zwierząt – m.in. mamuta i nosorożca. Według legendy, jeśli którakolwiek z nich spadnie, nastąpi koniec świata, dlatego są szczególnie starannie konserwowane.

Smok w kulturze popularnej

Z czasem postać groźnego smoka złagodniała i stała się sympatyczna. W książce Stanisława Pagaczewskiego Porwanie Baltazara Gąbki smok staje się detektywem w misji ratunkowej. Serial animowany na podstawie tej opowieści przez lata cieszył się ogromną popularnością wśród dzieci.

Kadr z serialu animowanego produkcji Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej
Porwanie Baltazara Gąbki, emisja: 1969–1970, reż. Władysław Nehrebecki

Zobacz Smoczy Weekend

Każdej wiosny Kraków świętuje Smoczy Weekend – magiczny festiwal pełen parad, smoków i fajerwerków. Na Rynku Głównym można zobaczyć kolorowe smoki stworzone przez dzieci, a wieczorem nad Wisłą unoszą się wielkie dmuchane bestie podczas widowiska pełnego światła, muzyki i ognia.

🎥 Zobacz film z edycji 2019

Chcesz poznać inne legendy o zamku na Wawelu?

👉 Poznaj inne legendy Wawelu i spotkaj Kraka, Wandę oraz innych bohaterów dawnych opowieści.

👉 Przeczytaj nasz przewodnik po Zamku Królewskim na Wawelu, aby dowiedzieć się więcej o historii i najciekawszych miejscach.

Wstecz

Dodaj komentarz

Proszę wpisać komentarz
Proszę wpisać swoje imię